Επαγγελματική ασφάλιση: Μειώνεται ο φόρος στα εφάπαξ - Τι αλλάζει για εργαζόμενους και επιχειρήσεις

Νέο πλαίσιο για την επαγγελματική ασφάλιση προωθεί το υπουργείο Εργασίας, με στόχο να κάνει πιο ελκυστική τη συμμετοχή εργαζομένων και επιχειρήσεων στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και να ενισχύσει τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος.

Το νομοσχέδιο, το οποίο εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο και αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέσα στον Ιούλιο, φέρνει αλλαγές στη φορολόγηση των εφάπαξ παροχών, θεσπίζει ανοιχτά επαγγελματικά ταμεία, εισάγει νέα ομαδικά ασφαλιστικά προϊόντα και κατοχυρώνει τη δυνατότητα μεταφοράς ασφαλιστικών δικαιωμάτων.

Αλλαγές στη φορολόγηση του εφάπαξ

Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά τη φορολογία των εφάπαξ. Με το ισχύον καθεστώς, οι παροχές φορολογούνται κλιμακωτά με συντελεστές από 20% έως 5%, ανάλογα με τα χρόνια συμμετοχής στο ταμείο. Συγκεκριμένα, ο υψηλότερος συντελεστής εφαρμόζεται για συμμετοχή έως πέντε έτη, ενώ ο χαμηλότερος για όσους παραμένουν ασφαλισμένοι για περισσότερα από 21 χρόνια.

Το υπουργείο Εργασίας εξετάζει πλέον τη σημαντική μείωση των συντελεστών, με τον ανώτατο φόρο να υποχωρεί αισθητά κάτω από το 20%. Παράλληλα, αλλάζει και η λογική του συστήματος, καθώς η φορολόγηση σχεδιάζεται να αποσυνδεθεί από τα έτη ασφάλισης και να συνδεθεί με την ηλικία του ασφαλισμένου κατά τη λήψη της παροχής.

Η αλλαγή αυτή θεωρείται κρίσιμη για εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας, οι οποίοι μέχρι σήμερα αντιμετώπιζαν φορολογικό αντικίνητρο. Όσοι εντάσσονταν αργά σε ένα Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης δεν είχαν τη δυνατότητα να συμπληρώσουν πολλά χρόνια συμμετοχής και, επομένως, επιβαρύνονταν με υψηλότερο φόρο στο εφάπαξ. Με το νέο μοντέλο, το φορολογικό βάρος θα συνδέεται περισσότερο με τη χρονική στιγμή εξόδου από το σύστημα και λιγότερο με το πότε ξεκίνησε η συμμετοχή.

Στο τραπέζι βρίσκεται και η αύξηση του σημερινού ορίου εισφορών που απολαμβάνουν φορολογικά κίνητρα. Με τον τρόπο αυτό, εργαζόμενοι και επιχειρήσεις θα μπορούν να ενισχύουν περισσότερο τη συνταξιοδοτική αποταμίευση μέσω επαγγελματικών σχημάτων.

Δεύτερη μεγάλη αλλαγή είναι η δημιουργία ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Μέχρι σήμερα, η ίδρυση πολυεργοδοτικού ταμείου προϋπέθετε έναν ελάχιστο αριθμό ασφαλισμένων, γεγονός που απέκλειε στην πράξη πολλές μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματικούς κλάδους. Με το νέο πλαίσιο, ο περιορισμός αυτός καταργείται και ανοίγει ο δρόμος για τη συμμετοχή μικρών επιχειρήσεων, ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων σε μεγαλύτερα σχήματα.

Τα νέα ταμεία θα μπορούν να δημιουργούνται από τράπεζες, επιμελητήρια, επαγγελματικούς φορείς και κοινωνικούς εταίρους, υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Στόχος είναι να αποκτήσουν πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση εργαζόμενοι που σήμερα δεν καλύπτονται από αντίστοιχα σχήματα.

Νέα ομαδικά ασφαλιστικά προϊόντα

Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, το οποίο θα προσφέρεται από ασφαλιστικές εταιρείες και θα λειτουργεί με αντίστοιχους κανόνες εποπτείας και φορολογικής μεταχείρισης με τα επαγγελματικά ταμεία. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να δημιουργηθεί ενιαίο πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και ασφαλιστικών εταιρειών.

Κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι και η φορητότητα των δικαιωμάτων. Για πρώτη φορά προβλέπεται η δυνατότητα μεταφοράς ολόκληρου του συνταξιοδοτικού προγράμματος χωρίς επιβάρυνση από ένα ταμείο σε άλλο ή από ταμείο σε ομαδικό ασφαλιστικό προϊόν. Έτσι, η αλλαγή εργοδότη ή επαγγελματικής ιδιότητας δεν θα οδηγεί σε απώλεια ασφαλιστικής συνέχειας.

Παράλληλα, τα επαγγελματικά ταμεία θα μπορούν να παρέχουν και προγράμματα υγείας, υπό την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος καλύπτεται από ασφαλιστική ή αντασφαλιστική εταιρεία ή από πάροχο υπηρεσιών υγείας. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα κάλυψης μελών της οικογένειας του ασφαλισμένου.

Ειδική μέριμνα υπάρχει και για την περίπτωση ανεργίας. Ο ασφαλισμένος θα μπορεί να παραμένει στο επαγγελματικό ταμείο ακόμη και μετά την απώλεια της εργασίας του, ώστε να μη διακόπτεται η συνταξιοδοτική του αποταμίευση.

Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται φυσικά και από αυστηρότερους κανόνες διαφάνειας και ενημέρωσης. Προς αυτή την κατεύθυνση προβλέπεται δημόσιο μητρώο για τα νέα προϊόντα, τακτική πληροφόρηση των ασφαλισμένων για την πορεία των επενδύσεών τους και ειδικές δικλίδες για την αποφυγή συγκρούσεων συμφερόντων.